Perziana 
Ontdek de Historie met de Deskundigheid die het Verdient

Chaharshanbe Souri (چهارشنبه سوری) 

14 maart 2017- van: Paul van der Heijden 

Het is bijna zover. Het Iraanse nieuwe jaar staat voor de deur. We vieren op 20 maart 2017 om 13:13:13 het nieuwe jaar, jaartal 1396. Om uiteindelijk het nieuwe jaar met een schone lei te kunnen beginnen is men wekenlang bezig om de huizen schoon te poetsen. Alle oude kleren worden gesorteerd en nog bruikbare kleren worden weggegeven aan mensen, die deze nodig hebben. Wij vieren de laatste dinsdagavond van het jaar met een traditioneel vuurfeest.  De betekenis van Chaharshanbe Souri is het ‘woensdagfeest’, dat op de dinsdagavond ervoor  tot na middennacht wordt gevierd. Mensen vieren de avond en bidden voor geluk, gezondheid en wijsheid.

De oorsprong van het feest dateert van tenminste 1700 v. Chr., de tijd van het Zorosterian tijdperk. Volgens eeuwenoud Iraans geloof wordt het Hamaspathmaedaya feest de laatste 5 dagen van het jaar gevierd om de geesten van de voorouders  te eren. Tegenwoordig wordt dit feest Farvardigan genoemd. Tijdens de Sassaniden dynastie (224-651 n. Chr.) geloofde men dat de beschermengel van de mensen en de geesten van hun voorouders terug zouden komen voor een reünie. Deze geesten worden ontvangen als eregasten in hun ouderlijk huis. Op de vooravond van het nieuwe jaar kregen zij een vaarwel ritueel. Ook werd met dit feest  de schepping van vuur en mensen herdacht. 

Nadat het op dinsdagavond donker wordt komen mensen bij elkaar en maken ze diverse kampvuren op straat. Door over het vuur te springen en te dansen zingen zij: Sorkhi-e to az man, Zardi-e man az to. Wat letterlijk betekent: Jouw mooie rode kleur voor mij, mijn gele zieke kleur voor jou. Hiermee wordt bedoeld dat de rode kleur van vuur staat voor gezondheid en geluk en de zwakke gele kleur van het vuur staat voor ziekte en ongeluk. Daarnaast wordt de komst van de lente  en van  langere dagen gevierd.  

Veel mensen weten niet dat Halloween afgeleid is van dit feest. Kinderen gaan op deze avond verkleed de straat op langs de deuren voor lekkernijen. Ze nemen lepels en pannen van huis mee en gaan al trommelend door de straten om het ongeluk van het oude jaar eruit te slaan. Ze krijgen dan meestal Ajil, een mix van 7 gedroogde noten en fruit in hun pan. Bij het vuur wordt ook traditioneel Iraanse dikke soep (Ash) gegeten. 

Men gelooft dat Chaharshanbe Souri een Zorosterian feest is,  wat niet helemaal juist is. De manier waarop het tegenwoordig wordt gevierd is heel anders in vergelijking met vroeger tijden.  Dat komt omdat de Islam zijn intrede heeft gedaan.  Van origine geloofden de Iraniërs in het Zoroisme, wat staat voor water, vuur, aarde en lucht omdat ze de belangrijkste elementen van de natuur zijn. Van deze vier elementen is vuur het belangrijkste, omdat het een reinigende werking heeft en nooit vervuild kan worden. Hierdoor werd vuur nooit op straat aangestoken en werd daar ook niet overheen gesprongen.