Perziana 
Ontdek de Historie met de Deskundigheid die het Verdient

Attar Neishabouri: (عطار نیشابوری) 

15 april 2017 - van: Parinaz Shekarabi 

De poëet Farid Al-din Attar van Nishabour, geboren in 1145 ten tijde van de oorlog tussen Perzië en Mongolië, werd in 1221 tijdens het bloedbad van de Mongolen in Nishabour gedood. Doordat alle bibliotheken in Iran na het veroveren van het land door de Mongolen waren verbrand, is weinig informatie over de poëet te vinden.  

Hij was moslim en soenniet en zijn geboorteplaats Nishabour ligt in de Khorassan provincie, naast de heilige stad Mashhad. Hij was de zoon van een apotheker (Attar staat voor “de genezer”). Apothekers in die tijd gebruikten kruiden en natuurlijke bronnen om verschillende ziektes te genezen. Toen hij op leeftijd was, ging hij vaak naar het buitenland om kennis en wijsheid op te doen en met deze kennis ging hij terug naar zijn vader om nieuwe kruiden en mineralen naar zijn dorp te brengen. Men zegt dat hij reizen heeft gemaakt naar Turkmenistan, India, Bagdad, Basra, Kuffa, Mekka, Medina en Damascus.  Attar was heel druk met zijn kruidenshop/ apotheek en genoot het vertrouwen van iedereen in het dorp door zijn kennis en kunde. Sommige bronnen beweren dat hij 500 patiënten per dag kon bezoeken. Tijdens de behandelingen ging hij ook poëzie schrijven. Attar was niet heel bekend in zijn tijd. Alleen in zijn dorp wist men van zijn poëzie en wilde men graag naar zijn verhalen luisteren. 

Het verhaal gaat dat hij eens door de koning bij zich is geroepen die hem om een ring heeft gevraagd, die hem blij zou maken wanneer hij verdrietig en depressief is. Attar heeft een ring gemaakt met de gravure: “Dit zal ook voorbij gaan!” (This too shall pass)         



Zijn poëzie heeft een groot effect op Iran en het soennisme gehad. Het vermoeden dat hij soenniet is komt doordat hij in zijn poëzie schrijft over de eerste paar opvolgers van de profeet, Abu Bekir en Omar, die de ouderen van de familie waren en na het overlijden van de profeet tot de opvolger werden genoemd. De sjiieten geloven dat Imam Ali, de neef en de schoonzoon van de profeet, door hem is benoemd tot opvolger. 

Attar heeft een aantal indrukwekkende stukken verzameld en geschreven. Eén daarvan is het beroemde Mantegh al-Tays, ‘The Conference of the Birds’. In deze serie gedichten beschrijft Attar een groep vogels (de ziel van de mens) die onder leiding van een specht (de grootste spirituele geest onder de vogels die wordt gebruikt als metafoor) op zoek gaan naar de legendarische Simorgh of de Feniks ( God). Aan het eind van de reis blijven 30 vogels over en dat noemen we Simorgh (Si betekend dertig en morgh betekent: vogels). Deze vogels komen erachter dat ze zelf de Feniks zijn waarnaar ze naar op zoek waren en dat God overal aanwezig is voor mensen die naar Hem op zoek gaan. De vogels moeten hun angst en beperkingen onder ogen zien en zich voorbereiden op een lange en moeilijke reis door zeven dorpen voordat ze het einddoel bereken: de Simorgh (Feniks).  

De 7 stadia van hun spirituele reis zijn als volgt:

1.     The valley of Quest: hier komen de vogels honderden beproevingen tegen en moeten zij zich losmaken van hetgeen belangrijk en waardevol is en de gedachtegang veranderen. Nadat zij hierin geslaagd zijn en vol verlangen zijn wordt om wijn gevraagd om de effecten van dogma, geloof en ongeloof te laten bezinken en om deze milder te laten worden.

2.     The valley of Love: verder in de reis komen de vogels bij de tweede vallei en daar geven zij zoveel mogelijk liefde om verder te kunnen komen op de reis. 

3.     The valley of Understanding: daar ondervinden de vogels  dat zij alles dat zij op aarde hebben geleerd en ervaren vanaf dit stadium niet meer kunnen gebruiken; de vogels moeten zich nu openstellen voor nieuwe ervaringen en kennis.

4.   The valley of Independence and Detachment: in de vierde vallei komen de vogels erachter dat zij zich moeten ontdoen van elk verlangen. De vogels worden zich langzaam bewust van het feit dat ze deel uitmaken  van een groter universum en dat alles in vergelijking met de Feniks (het einddoel: God) heel klein is. 

5.     The valley of Unity: in de 5 e vallei concluderen de vogels dat eenheid en veelheid hetzelfde inhoudt en dat God  groter is dan een eenheid, de veelheid en de eeuwigheid.   

6.     The valley of Astonishment and Bewilderment: de vogels kunnen hun ogen niet geloven als ze zien hoe mooi deze vallei is. Ze worden verdrietig als ze erachter komen dat hun kennis van de aarde zo beperkt was en dat ze daar in de vallei niet meer aan hebben.

7.     The valley of Deprivation and Death: aan het einde van de reis blijven dertig vogels over, die tijdens de zoektocht de Simorgh (feniks) niet hebben kunnen vinden.. Ze komen erachter dat ze zelf de Simorgh (dertig vogels) vormen. De 7 e vallei is een vallei van beroving, vergeetachtigheid, domheid, doofheid en dood. Het leven van de vogels laat zien, dat de zoektocht naar feiten gedoemd is te mislukken, omdat zowel het universum als God veel groter is dan wat wij ons kunnen voorstellen.  

Hieronder leest u een stuk van het boek van de “The Valley of the Quest” vertaald door Afkham Darbandi en Dick Davis:

When you begin the Valley of the Quest
Misfortunes will deprive you of all rest,
Each moment some new trouble terrifies,
And parrots there are panic-stricken flies.
There years must vanish while you strive and grieve;
There is the heart of all you will achieve --
Renounce the world, your power and all you own,
And in your heart's blood journey on alone.
When once your hands are empty, then your heart
Must purify itself and move apart
From everything that is -- when this is done,
The Lord's light blazes brighter than the sun,
Your heart is bathed in splendour and the quest
Expands a thousand fold within your breast.
Though fire flares up across the path, and though
A hundred monsters peer out from its glow,
The pilgrim driven on by his desire
Will like a moth rush gladly on the fire.
When love inspires his heart he begs for win,
One drop to be vouchsafed him as a sign --
And when he drinks this drop both worlds are gone;
Dry-lipped he founders in oblivion.
His zeal to know faith's mysteries will make
Him fight with dragons for salvation's sake --
Though blasphemy and curses crowd the gate,
Until it opens he will calmly wait,
And then where is this faith? this blasphemy?
Both vanish into strength less vacancy.

Meerdere artiesten hebben zich door het verhaal van de vogels laten inspireren. Wij denken hierbij bijvoorbeeld aan de Jazz bassist David Holland en de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges met het verhaal “The approach to Al-Mutasim”,  geschreven in 1935.  

Begraafplaats Attar Neishabouri